U heeft ongetwijfeld de nieuwsberichten gevolgd over de staking bij Swissport op de luchthaven van Zaventem. Op het eerste zicht heeft dit arbeidsconflict niets te maken met landbouw. Veel boeren hebben in deze periode geen last met achtergebleven bagage. Maar toch, het conflict heeft raakpunten met onze sector.

Enerzijds zijn de arbeidsomstandigheden slecht. De lonen zijn laag en de prestatiedruk is hoog. Ook aan boeren en tuinders worden steeds hogere eisen gesteld, steeds meer ‘rand’voorwaarden worden opgelegd zonder enige toegevoegde waarde aan ons product. Tweede raakpunt is de schaalvergroting. Op Zaventem zijn er slechts twee bedrijven die de bagage afhandelen. Twee bedrijven, gegroeid door overnames ten koste van de arbeidsomstandigheden en ter eer en glorie van schaalvergroting en machtsconcentratie.

Machtsconcentratie is nefast voor onze sector. Kenmerkend is het voorstel voor een Europese zadenverordening. Het voorstel is niet goed voor de biodiversiteit en de soevereiniteit van de voedselproductie en een kaakslag voor de niet-industriële landbouw.

De Europese voorstellen kaderen in een herziening van bestaande Europese wetgeving rond voedselveiligheid, waarbij de Commissie de consument van ‘boerderij tot vork’ veilig voedsel wil garanderen. Het voorstel rond zaden moet twaalf richtlijnen over de productie en vermarkting van zaden vervangen. "Maar gezien de huidige situatie, zijn er gegronde redenen om zeer wantrouwend te staan tegenover deze voorstellen," zegt europarlementslid Bart Staes.

"Ten eerste is er het risico dat lidstaten niet langer vrij zijn om hun eigen soepele regels ten aanzien van kleine zaadveredelaars en boeren, die werken met niet geregistreerde zaden, nog langer toe te passen. Daarnaast is een van de impliciete argumenten voor de nieuwe wetgeving de noodzaak van ‘verhoogde voedselproductie’. Als je weet dat de zadenmarkt grotendeels in handen is van agrochemische bedrijven die tegelijk pesticiden, (GGO)zaden en groeistoffen verkopen, en uitgaan van een logica van steeds meer produceren en korte termijn winst, dan is dit geen onbelangrijk gegeven."

Staes erkent dat de belofte van het vrijstellen van registratierechten (die kunnen oplopen tot ruim 10.000 euro) voor kleine telers een goede zaak is. Men brengt dit onder in de zogenaamde ‘nichemarkten’, maar boeren en kleine zaadveredelaars wilden juist een volledige vrijstelling van deze certificerings- en registratieplicht. Want door ze onder te brengen in een nichemarkt, en het alleen toe te staan voor heel kleine hoeveelheden zaden, hou je net die bedrijven die werken aan een grotere biodiversiteit doelbewust klein.

De handel in zaden, de basis van onze voedselproductie, is big business. De tien grootste agrochemische bedrijven ter wereld controleren samen al bijna driekwart van de mondiale markt in zaden. Volgens recente studies is dat geen goede ontwikkeling voor boeren. Het heeft tussen 2000 en 2008 geleid tot een gemiddelde Europese prijsstijging van 30%! Er is echter hoop. Er komt meer en meer reactie vanuit de basis.

We onthouden vooral de reactie van een begripvolle reiziger, "we willen hier geen derdewereldtoestanden".